De zonnebloemen van Albena

Volgens Albena is het zowel ecologisch als economisch zinvol om graan te kweken zonder synthetische pesticiden (waaronder neonicotinoïden) omwille van de hogere prijs en ook omdat de teelt dankzij het aanbod aan moderne milieuvriendelijke maatregelen ook haalbaar is en succes oplevert.

Monoculturen vernietigen de humuslaag in de bodem en maken zij de grond kapot. Er moet meer afwisseling komen in de gewassen, waardoor er meer biodiversiteit op het veld ontstaat. Het is niet onmogelijk om graan te kweken zonder neonicotinoïden – mijn collega’s en ik doen dat al. Er zijn al 6000 bioboeren in Bulgarije – meer dan 500 van hen zijn graanproducten en zij gebruiken geen neonicotinoïden. Dat betekent dat de overstap naar een landbouw met minder of geen pesticiden mogelijk is.”

Korte beschrijving van boerderij en landbouwer

Albena werkt al sinds 1999  in de landbouw.

In totaal 275 ha (graan, groente en wijnstokken) waarvan: 70 ha biologisch akkerland; 30 ha biologische wijngaarden; 100 ha voor kippenvoer; 60 ha voor varkensvoer; 15 ha voor voeder voor koeien. Het graan wordt verkocht voor de export of voor verwerking in Bulgarije; een deel van de groente wordt verwerkt voor de Bulgaarse markt; een deel van het vlees wordt verkocht op boerenmarkten; de wijn wordt ook verkocht op boerenmarkten of via andere korteketenlevering. De boerderij wil graag haar export uitbreiden.

Er zijn negentien vaste werknemers en ook nog eens 50 tot 80 seizoenarbeiders (bv. voor het ploegen, oogsten en snoeien in de wijngaarden, die meer werk vergen dan de akkerteelt). Voor de zonnebloemen is één persoon nodig – om te zaaien met de tractor in de lente en dan twee keer te ploegen en te oogsten.

 

Korte omschrijving van agro-ecologische gebruiken

  • Biologische productie van zonnebloemen – zonder pesticiden of zaadbehandeling. Wisselbouw is verplicht – Albena roteert om de vijf jaar; zij roteert met vijf verschillende gewassen; bijvoorbeeld: acht jaar alfalfa, dan één jaar zonnebloemen; één jaar tarwe; één jaar gerst of een andere soort graan.
  • Bestuiving is ook heel belangrijk voor een goede opbrengst en daarom staan er bijenkorven (van een andere boer) in de buurt van het veld.
  • De biologische teelt herstelt de biodiversiteit op het land en daardoor verbetert ook de toestand van de bodem en blijft een aanvaardbare opbrengst behouden

Technische informatie over agro-ecologische gebruiken

  • Dit specifieke zonnebloemenveld zal een bijzonder goede opbrengst opleveren, omdat er voordien alfalfa op is gekweekt – en dat is een heel goede groenbemester.
  • Soms kan het nodig zijn om biologische bemesting te gebruiken zoals bladvoeding – aminozuren die voedsel leveren voor de bladeren van de planten.
  • Een van de gewassen in de wisselteelt moet een eiwitgewas zijn omwille van de stikstofbindende eigenschappen.
  • Het is heel moeilijk om in Bulgarije zaden te vinden die niet gecoat zijn, maar als dat lukt zijn die ook goedkoper; jammer genoeg is er niet veel keuze uit verschillende variëteiten.
  • Soms is het zaad bewerkt met kopersulfaat (blauwsteen), wat is toegestaan in de biologische landbouw; het kan helpen om het zaad te bewaren als het vroeger op het jaar wordt geplant, wanneer het weer nog kouder is; de zaden worden ontsmet met water en kopersulfaat.
  • Wanneer delen van de zonnebloemvelden worden aangetast door een plaag, kunnen ze opnieuw worden ingezaaid met nieuw zaad; de jongere planten zijn dan ook goed voor de bestuivende insecten, omdat ze later bloeien dan de andere en op die manier stuifmeel en nectar leveren voor de bijen en andere bestuivers.
  • Het valt aan te bevelen om de zonnebloemen dichter te zaaien dan wordt aanbevolen in de conventionele landbouw – dit helpt om ongedierte in de bodem zoals snuitkevers te bestrijden.

Financiële informatie over deze gebruiken

  • De opbrengst van de biologische zonnebloemen kan tot 2500 kg/ha (tussen 2000 en 2500 kg/ha) bedragen. De prijs ligt dubbel zo hoog als bij conventioneel gekweekte zonnebloemen – circa 0,25 EUR (0,5BGN) voor conventionele zaden en 0,57-0,60 EUR (1-1,20 BGN) per kg voor biologische zaden.
  • De bladvoeding kost meestal tussen 0,10 en 0,20 EUR/ha.
  • Er kunnen extra kosten zijn als het nodig is om een deel van het veld opnieuw in te zaaien; de kosten zijn afhankelijk van het gebruikte zaaigoed; meestal worden de zaadprijzen bepaald op basis van de hoeveelheid grond die moet worden ingezaaid.

Volgens de boerin is het zowel ecologisch als economisch zinvol om graan te kweken zonder synthetische pesticiden (waaronder neonicotinoïden) omwille van de hogere prijs en ook omdat de teelt dankzij het aanbod aan moderne milieuvriendelijke maatregelen ook haalbaar is en succes oplevert. Dit is mogelijk dankzij de kansen via samenwerking met andere boeren en bedrijven. Zo worden Albena’s zonnebloemen bijvoorbeeld naar een fabriek gebracht waar ze worden verwerkt tot zonnebloemolie. De Vereniging voor Biologische Boeren in Bulgarije, die mee door Albena is opgericht, is er heel goed in geslaagd om bioboeren te verenigen en de biologische landbouw te promoten.

Deel deze casestudie

Boerderij van Albena Simeonova

Lyubenovo, Régio van Pleven, Noord Bulgarije

Belangrijkste gegevens

  • 1999 start van activiteit
  • 70 ha biologisch akkerland
  • 19 aantal vaste werknemers

Download deze casestudie