Runderen telen met gras

Op een bedrijf van 73 hectare kweekt Gilles 35 verschillende rassen melkkoeien. 50 hectare bestaat uit weiland: Gilles is werkelijk een deskundige op het gebied van graslandbeheer! Anne, die zowel gezond voedsel wil leveren als kennis wil verspreiden via een bezoek aan de boerderij, verwerkt intussen de melk op het bedrijf zelf en verwelkomt 1700 gasten per jaar.

Een herkauwer kan alles wat hij nodig heeft maken met heel eenvoudig voedsel: gras! Maar alleen als dat gras voldoend gevarieerd en goed gemaaid is.” .

Korte beschrijving van boerderij en landbouwer

Gilles en Anne namen de boerderij van Gilles’ ouders over in 1986. Gilles heeft een ecologische achtergrond en besliste in 1994 de boerderij om te vormen tot een biologisch bedrijf. In 1995 begon Anne ook op de boerderij te werken. Zij is verantwoordelijk voor de eigen melkverwerking en het ontvangen van bezoekers. Ze hebben nu twee medewerkers in dienst (1 voltijds en 1 halftijds) en hebben 73 hectare grond. Ze kweken 35 melkkoeien van verschillende rassen (Pardo Alpina, Prim Holstein, Normande en Montbéliarde) op gras, en verkopen de helft van hun productie in de kleinhandel.

Korte omschrijving van agro-ecologische gebruiken

Al hun activiteiten hebben een ecologische grondslag. Dat uit zich onder andere in het volgende:

  • de diversiteit van de rassen;
  • de koeien worden gevoed met gras en grazen de hele dag buiten;
  • geen gebruik van chemicaliën op het weiland of de gewassen, ondersteund door wisselteelt;
  • een omgeving (zowel aangelegd als beheerd) die de biodiversiteit bevordert (een vijver, hagen, bomen, …)
  • toepassing van agroforestry op 1 ha
  • peulvruchten en compost om de bodem te voeden

Het voederen van de koeien met gras speelt een centrale rol in hun activiteiten en dat vereist heel wat technische vaardigheden. Ze zijn erin geslaagd om zelfvoorzienend te zijn in diervoeder dankzij een voederdroger die ze zelf hebben gebouwd en die een goede kwaliteit van gras verzekert. De drooginstallatie bestaat uit een schuur met verschillende opslagruimten waarmee ze de kwaliteit van het voeder kunnen verbeteren en hun dieren zo een evenwichtiger voeding kunnen bieden. Vroeger gebruikten ze kuilvoer maar dit leidde tot spijsverteringsproblemen bij hun kudde. En bij standaardvoeder kan het gras niet optimaal worden benut, omdat het ofwel te droog (zodat de kleine bladeren verloren gaan) of te nat kan zijn.

Technische informatie over agro-ecologische gebruiken

Hoewel de hele boerderij werkt volgens de principes van de agro-ecologie, spitst deze casestudy zich toe op de veevoederdroger als middel om een gezond en milieuvriendelijk dieet van gras voor de koeien te bevorderen.

Als eerste stap moet de juiste kwaliteit van veevoeder worden verkregen: jong veevoeder is erg voedzaam maar kan moeilijk te verteren zijn. Ouder voeder is daarentegen minder voedzaam maar gemakkelijker te verteren. Het gras moet dus zowel vroeg als laat worden gemaaid (in deze streek is dat vanaf eind april tot eind mei).

Eens het gras is gemaaid, laten ze het opdrogen op het veld. Maar voordat het volledig droog is, wordt het in bulk verzameld en naar een droogeenheid gebracht om verder te drogen in warme lucht die wordt gegenereerd met behulp van 135m² zonnepanelen. Dit levert twee voordelen op, want het verhoogt ook het rendement van de zonnepanelen.

Ze hebben 3 droogcellen (de laatste wordt momenteel gebouwd):

  • 10 m x 14 m en 5 m hoog
  • 11 m x 14 m en 5 m hoog
  • 6 m x 14 m en 5 m hoog

Met een grijper stapelen ze een volume hooi dat overeenstemt met de opbrengst van 2 tot 6 ha tot een hoogte van 1,5 m. Dat kan in één ochtend of namiddag gebeuren. Ze doen dit verschillende keren na elkaar in horizontale lagen. Als er veel zon is, droogt het veevoeder in een paar dagen. Dit gaat uiteraard sneller bij kleine hoeveelheden. Een ventilator, die is aangesloten op het elektriciteitsnet, helpt bij het droogproces (alle elektriciteit van de zonnepanelen wordt weer op het net gestoken). De ventilator is een groot gespecialiseerd ventilatieapparaat waarvan het volume en de druk kunnen worden geregeld, met een motor van 20 pk en een verbruik van ongeveer 20 ampère. Afhankelijk van de weersomstandigheden voorziet hij gewoonlijk ventilatie voor 24 uur op de eerste dag, een beetje minder op de tweede dag, enzovoort.

Wanneer het veevoeder wordt verdeeld, wordt het met dezelfde grijper weggehaald, maar dit keer verticaal in plaats van horizontaal, om een goed evenwicht te krijgen tussen vroeg en laat gemaaid gras. De schuur staat vlak bij de voergang (voor de wintermaanden) en het voeder moet enkel manueel worden voortgeduwd.

Samengevat bestaat de veevoederdroger uit: 3 opslag-/droogcellen, een grijper, een ventilator en 135m² zonnepanelen.

Financiële informatie over deze gebruiken

De initiële investering in 2006 bedroeg € 100.000, arbeidskosten niet meegerekend omdat ze de installatie deels zelf hebben uitgevoerd (het equivalent van ongeveer 6 maanden werk voor 2 halftijdse werknemers). De derde cel zal hen ongeveer € 15.000 kosten.

Sinds ze deze investering hebben gedaan en het vorige systeem met kuilvoer niet meer gebruiken, is hun inkomen verbeterd. Dit komt door de combinatie van een aantal factoren. Zo zijn de oogstkosten nu lager. Ze werken nu met een tractor van 80 pk terwijl ze vroeger voor de verpakking van het kuilvoer een tractor van 400 pk nodig hadden, op die manier besparen ze energie (al is de exacte hoeveelheid moeilijk in te schatten). Ze besparen ook plastic (100 kg, dus ongeveer € 160 per jaar), touw (100 kg, dus ongeveer € 250 per jaar), enzovoort… Maar nog veel belangrijker is dat hun koeien gezonder zijn (en ook dat bespaart tijd en geld) en ze produceren evenveel melk als vroeger.

 

Deel deze casestudie

Boerderij van Guilbardière

41 Rue de la Bièvre, 41120 Monthou-sur-Bièvre, Frankrijk

Belangrijkste gegevens

  • 2 aantal medewerkers in dienst
  • 73 hectare grond
  • 35 aantal melkkoeien van verschillende rassen

Download deze casestudie